Đại Suy Thoái Kinh Tế nếu xảy ra cần chuẩn bị những gì?

Xin chào các bạn,

Hôm nay, tôi – Nguyễn Hữu Trí – rất hào hứng muốn giới thiệu với các bạn một format nội dung mới trên kênh của mình. Format này có tên là “Quéo Behind The Scene”. Nghe có vẻ thú vị đúng không? Vậy thì để tôi kể bạn nghe ý tưởng đằng sau nó nhé.

Mục đích của “Quéo Behind The Scene”

Tôi tạo ra format này với hai mục tiêu chính. Thứ nhất, tôi muốn mang đến cho các bạn một phiên bản “tròn trịa” hơn về chính mình. Thường thì khi xem các video trên kênh, các bạn sẽ thấy tôi xuất hiện với hình ảnh một người chia sẻ nội dung được chuẩn bị kỹ lưỡng: những bài giảng sâu sắc, những góc nhìn mới mẻ đi kèm giải pháp hoặc khuyến nghị để hỗ trợ mọi người. Nhưng điều đó đôi khi vô tình tạo nên một kỳ vọng rằng tôi là một “anh Quéo toàn thiện toàn mỹ”, cái gì cũng biết, cái gì cũng giỏi. Thực ra, tôi nghĩ điều đó không hoàn toàn công bằng – không chỉ với các bạn, mà còn với chính tôi.

Thành thật mà nói, đằng sau những nội dung được nghiên cứu kỹ càng, những góc nhìn đa chiều mà tôi mày mò tìm hiểu, tôi cũng có những nỗi lo âu, những lúc băn khoăn, trăn trở của riêng mình. Có những câu hỏi mà chính tôi cũng chưa tìm được câu trả lời trọn vẹn. Vì vậy, format này ra đời để tôi có cơ hội trải lòng, chia sẻ với các bạn một cách chân thật hơn về những tâm tư, những khó khăn mà tôi đối mặt. Đồng thời, tôi cũng hy vọng qua đây, tôi có thể nhận được những góc nhìn, lời khuyên hoặc kinh nghiệm từ chính các bạn – những khán giả thân thương của tôi – thông qua phần bình luận. Biết đâu, từ đó tôi sẽ tìm thấy thêm chất liệu thực tế để làm phong phú hơn những nội dung sắp tới, để chúng sâu sắc và ý nghĩa hơn nữa.

Format này sẽ như thế nào?

“Quéo Behind The Scene” sẽ không phải là những video được chuẩn bị kỹ lưỡng hay hậu kỳ chỉnh chu như thường lệ. Thay vào đó, nó sẽ là một phiên bản gần gũi, mộc mạc hơn của tôi – một Nguyễn Hữu Trí đời thường, không màu mè. Tôi tin rằng format này sẽ đặc biệt chạm đến những khán giả đã gắn bó lâu năm với tôi, những người thực sự yêu mến và đồng hành cùng các nội dung mà tôi mang lại.

Chủ đề hôm nay: Sự băn khoăn về tân tổng thống Donald Trump

Hôm nay, tôi muốn mở đầu bằng một chủ đề mà tôi đã trăn trở rất nhiều kể từ Tết đến giờ: Tân Tổng thống Donald Trump của nước Mỹ. Tôi có cảm giác rằng ông ấy đã chính thức mở ra cánh cửa của một kỷ nguyên mới – một kỷ nguyên của sự hỗn loạn và thay đổi lớn lao. Với tôi, ông Donald Trump dường như là người khởi đầu cho một giai đoạn mà thế giới không còn được dẫn dắt bởi nước Mỹ như trước đây nữa. Thay vào đó, chúng ta đang bước vào một thế giới đa cực, nơi nhiều lực lượng, nhiều sức mạnh cùng tồn tại và cạnh tranh. Nước Mỹ, từ một quốc gia dẫn đầu, định hướng toàn cầu hóa và đoàn kết thế giới, giờ đây dường như chuyển sang tập trung tối đa vào lợi ích của chính mình – đúng như khẩu hiệu nổi tiếng của ông Trump: “Make America Great Again” (MAGA).

Ngay từ khi nhậm chức, ông Trump đã triển khai hàng loạt thay đổi táo bạo và quyết liệt để thực hiện những lời hứa trong chiến dịch tranh cử. Tôi cảm nhận được rằng một cánh cổng đã mở ra, dẫn chúng ta vào một thời kỳ đầy biến động, nơi một trật tự thế giới mới đang được định hình. Thực ra, nếu nhìn theo chu trình lịch sử, đây có lẽ là điều tất yếu: sau một thời gian ổn định, thế giới luôn phải trải qua biến động để rồi từ đó hình thành một sự ổn định mới. Đó là quy luật tự nhiên mà chúng ta không thể ngăn cản hay thay đổi.

Những thay đổi lớn từ chính quyền Donald Trump

Hãy cùng tôi điểm qua một vài thay đổi nổi bật mà ông Trump đã và đang thực hiện, cũng như suy ngẫm về cách chúng ảnh hưởng đến chúng ta – những người Việt Nam bình thường.

1. Nước Mỹ “quay xe” với Ukraine

Một trong những động thái gây sốc nhất là việc Mỹ thay đổi thái độ với Ukraine. Từ một đồng minh nhiệt thành hỗ trợ Ukraine trong cuộc chiến với Nga, chính quyền Trump đã nhanh chóng quay lưng. Ông xem cuộc chiến này là một nỗ lực tốn kém, vượt quá sức chịu đựng của ngân sách Mỹ. Với các biện pháp mạnh tay, ông Trump đang tìm cách chấm dứt sự can thiệp của Mỹ vào cuộc xung đột này. Đây có thể là tin mừng vì chiến tranh sớm kết thúc, nhưng cũng khiến nhiều người ngỡ ngàng trước sự dứt khoát của ông với một đồng minh từng rất thân cận.

2. Cắt giảm vai trò nhân đạo và hợp tác quốc tế

Ông Trump cũng cho rằng việc Mỹ đóng vai trò “người hùng nhân đạo” hay thúc đẩy hợp tác quốc tế là vô nghĩa và tốn kém. Một minh chứng rõ ràng là ông đã giải tán USAID – tổ chức lớn nhất của chính phủ Mỹ về viện trợ nhân đạo và hợp tác quốc tế. Thông điệp của ông rất rõ: “Mỹ mệt rồi, Mỹ không nâng đỡ thế giới nữa. Mỹ cần lo cho chính mình và người dân Mỹ trước đã.” Đây là một sự thay đổi mang tính bước ngoặt, đánh dấu sự rút lui của Mỹ khỏi vai trò “anh cả” toàn cầu.

3. Chiến tranh thương mại và hàng rào thuế quan

Một thay đổi táo bạo khác là quan điểm của ông Trump về thương mại tự do toàn cầu. Ông cho rằng việc xây dựng cơ chế thương mại tự do như WTO là thiệt thòi cho Mỹ. Thay vì thúc đẩy hợp tác, ông dựng lên hàng rào thuế quan mạnh mẽ để bảo vệ lợi ích kinh tế nội địa. Điều này đã kích hoạt một cuộc chiến tranh thương mại mới, đặc biệt giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới: Mỹ và Trung Quốc. Các chính sách thuế nhập khẩu của Mỹ đang làm rung chuyển nền kinh tế toàn cầu – vốn đã mong manh sau đại dịch COVID-19 và suy thoái kinh tế những năm gần đây.

Ảnh hưởng đến Việt Nam và đời sống của chúng ta

Tôi không ở đây để phán xét ông Trump đúng hay sai, vì tôi không chọn phe. Tôi chỉ muốn quan sát và liên hệ những thay đổi này với cuộc sống của bản thân, của các bạn, và của người Việt Nam nói chung. Vậy chúng ta bị ảnh hưởng thế nào?

• Cuộc chiến Ukraine: Việc Mỹ rút khỏi Ukraine không ảnh hưởng trực tiếp đến chúng ta lắm, nên có thể tạm gác qua một bên.
• Cắt giảm USAID: Điều này gây gián đoạn một số hoạt động nhân đạo ở Việt Nam, chẳng hạn như dự án khắc phục hậu quả chất độc da cam mà Mỹ cam kết năm 2024. Dự án này đã bị dừng lại, nhưng có lẽ tác động không quá lớn đến đời sống hàng ngày của chúng ta.
• Chiến tranh thương mại Mỹ – Trung: Đây mới là vấn đề lớn. Các chính sách thuế của Mỹ nhắm vào Trung Quốc sẽ gây xáo trộn kinh tế toàn cầu. Việt Nam, với vị trí địa lý và kinh tế gần gũi với cả hai siêu cường này, chắc chắn sẽ chịu ảnh hưởng không nhỏ.

Lạm phát và tỷ giá

Khi Mỹ dựng hàng rào thuế quan, giá cả hàng hóa toàn cầu tăng, dẫn đến lạm phát. Mỹ – nơi vừa thoát khỏi lạm phát kỷ lục sau COVID – có thể đối mặt với lạm phát trở lại. Nếu Cục Dự trữ Liên bang (FED) ngừng giảm lãi suất để kiềm chế lạm phát, tỷ giá đồng VND của Việt Nam cũng sẽ bị tác động. Năm 2025, Việt Nam đã đặt mục tiêu thúc đẩy đầu tư công để phát triển kinh tế, thậm chí chấp nhận hy sinh một phần lạm phát. Kết hợp với hiệu ứng từ chính sách của Mỹ, lạm phát ở Việt Nam có thể tăng mạnh, đồng tiền mất giá, khiến đời sống của chúng ta khó khăn hơn.

Doanh nghiệp chuyển sang trạng thái “phòng thủ”

Sự bất ổn từ thương chiến và tỷ giá khiến các doanh nghiệp – kể cả tôi, một người làm kinh doanh – phải cẩn trọng hơn. Khi tình hình chính trị kinh tế biến động, doanh nghiệp thường chuyển sang trạng thái “phòng thủ”: giảm đầu tư, cắt giảm chi phí, thậm chí sa thải nhân sự. Đầu năm 2025, chúng ta đã chứng kiến làn sóng裁员 lớn trên toàn cầu, một phần do công nghệ AI, nhưng cũng do tâm lý bi quan của doanh nghiệp. Nếu thu nhập của người dân giảm, sức tiêu dùng yếu đi, nền kinh tế có nguy cơ rơi vào suy thoái kiểu “stagflation” – vừa đình trệ, vừa lạm phát – một kịch bản rất nguy hiểm.

Cạnh tranh khốc liệt từ hàng hóa Trung Quốc

Khi xuất khẩu sang Mỹ gặp khó khăn, Trung Quốc sẽ dồn lực khai thác các thị trường khác, đặc biệt là Đông Nam Á và Việt Nam. Sắp tới, thị trường Việt Nam có thể tràn ngập hàng hóa Trung Quốc với giá rẻ, chất lượng cao nhờ quy mô sản xuất khổng lồ của họ. Các ngành sản xuất trong nước – như dệt may, điện tử gia dụng,甚至 ô tô – sẽ đối mặt với cạnh tranh khốc liệt. Nếu không trụ vững, nhiều doanh nghiệp Việt có thể phải thu hẹp hoặc ngừng hoạt động, ảnh hưởng trực tiếp đến công việc và thu nhập của người lao động.

Bài học và cách thích nghi

Như người ta thường nói: “Trâu bò đánh nhau, ruồi muỗi chết.” Tôi không có giải pháp hoàn hảo cho bài toán này, vì tôi cũng chỉ là một người bình thường, không thể thay đổi chính sách của các siêu cường. Nhưng qua những gì đang xảy ra, tôi rút ra một số bài học để chúng ta cùng thảo luận và thích nghi với kỷ nguyên hỗn loạn này.

Bài học từ Ukraine và Trung Quốc

• Ukraine: Khi Mỹ “quay xe” và bỏ rơi họ, Ukraine mất tất cả sự hỗ trợ.
• Trung Quốc: Khi lệ thuộc vào công nghệ chip của Mỹ, họ rơi vào thế bị động khi Mỹ cấm xuất khẩu.

=> Bài học lớn nhất: Trong thời kỳ này, sự độc lập và tự cường là yếu tố sống còn. Khi Mỹ quay về lo cho mình, các quốc gia khác – kể cả Việt Nam – cũng phải tự lực để làm chủ vận mệnh của mình.

Bốn khía cạnh để nuôi dưỡng sự độc lập

Tôi tin rằng trong giai đoạn biến động này, mỗi chúng ta cần tập trung vào bốn khía cạnh sau để tự cường và thích nghi:

1. Công việc và sự nghiệp: Hãy học hỏi và thích nghi liên tục với công nghệ mới, xu hướng mới, chính sách mới. Đừng chủ quan dựa vào sự ổn định của công việc hay ngành nghề hiện tại.
2. Tài chính: Quản lý thu nhập và tài sản cẩn thận, không phụ thuộc vào một nguồn thu duy nhất như tiền lương. Học cách đầu tư và bảo vệ tài sản trước lạm phát.
3. Cảm xúc và mối quan hệ: Nuôi dưỡng sự độc lập về mặt tâm lý, giữ bình tâm giữa căng thẳng. Đừng trông chờ sự an ủi từ người khác, vì ai cũng có áp lực riêng. Bình thản chính là món quà lớn nhất bạn có thể dành cho bản thân và gia đình.
4. Sức khỏe và lối sống: Đừng ỷ lại vào tuổi trẻ hay thuốc men. Hãy chủ động chăm sóc sức khỏe, vì trong giai đoạn khó khăn, sức khỏe là nền tảng để vượt qua mọi thử thách.

Đây là bốn khía cạnh mà tôi, cùng đội ngũ tại Học viện AYP, đang nghiên cứu để tìm ra những giải pháp cụ thể, đồng hành cùng các bạn trong thời kỳ này.

Lời kết và mong muốn từ các bạn

Trên đây là những suy ngẫm và trăn trở của tôi từ Tết đến nay. Tôi rất mong nhận được góc nhìn từ các bạn qua phần bình luận. Thành thật mà nói, về kinh tế vĩ mô hay chính trị, tôi vẫn còn non nớt và hiểu biết hạn chế. Những ý kiến của các bạn sẽ giúp tôi hoàn thiện hơn.

Hy vọng các bạn sẽ thích chuỗi nội dung “Quéo Behind The Scene” này. Nếu bạn có bất kỳ chủ đề nào muốn tôi chia sẻ, hãy để lại comment nhé. Cảm ơn các bạn đã luôn đồng hành cùng tôi!

Bài viết được biên soạn lại từ video “Tổng thống Donald Trump có đang mở ra 1 THỜI ĐẠI HỖN LOẠN?? | Queo’s Behind the scene”