Hôm qua, tôi đã chia sẻ về cách tôi nhận được công việc Web3 đầu tiên và làm thế nào bạn cũng có thể làm được như vậy.
Hôm nay, hãy cùng đi sâu vào việc làm thế nào để duy trì công việc đó và giữ vững vị thế theo cách dẫn lối bạn đến những cơ hội lớn hơn nữa.
Phần khó nhằn: Giữ vững giá trị khi đã “vào guồng”
Được nhận vào làm mới chỉ là màn một. Điều khiến mọi người ngạc nhiên là: việc giữ được việc và phát triển trong Web3 đòi hỏi một tư duy hoàn toàn khác biệt.
Đừng chỉ thực thi, hãy cải tiến
Khi được giao một nhiệm vụ, tiêu chuẩn cơ bản là hoàn thành nó. Nhưng điều phân biệt giữa người trụ lại lâu dài và người bị kiệt sức (burnout) hay bị sa thải chính là: bạn có tư duy về cách làm tốt hơn không?
- Nếu được yêu cầu viết một bài cập nhật cho cộng đồng, đừng chỉ viết cho xong. Hãy nghĩ về cấu trúc, tần suất và nội dung nào thực sự tạo được sự hưởng ứng. Sau đó, hãy đề xuất một hệ thống vận hành, chứ không chỉ nộp một bài đăng.
- Nếu bạn quản lý Discord, đừng chỉ kiểm duyệt tin nhắn. Hãy nghiên cứu xem kênh nào đang sôi động, cuộc trò chuyện nào đang “chết”, và thiết kế lại kiến trúc của server.
Đây không phải là làm việc quá sức. Đây là sự chuyển dịch từ tư duy “mình được yêu cầu làm gì?” sang “mình đang giải quyết vấn đề gì?”.
Tư duy theo Hệ thống và Kết quả
Đây là sự khác biệt giữa một người chỉ trụ được 6 tháng và một người vẫn ở lại sau 2 năm:
- Người 6 tháng: “Tôi đã ra mắt tính năng đó.”
- Người 2 năm: “Tôi đã ra mắt tính năng đó. Giờ hãy đo lường mức độ tiếp nhận, xác định các điểm gây trở ngại (friction) và cải tiến nó.”
Web3 thay đổi chóng mặt. Mọi thứ dễ đổ vỡ. Ưu tiên thay đổi liên tục. Nếu bạn cứ cứng nhắc với các đầu việc (tasks) mà không linh hoạt với kết quả đầu ra (outcomes), bạn sẽ luôn cảm thấy lạc lõng.
Gợi ý: Bạn đang quan tâm đến Bitcoin nhưng chưa biết bắt đầu từ đâu? Tìm hiểu ngay Bitcoin & Blockchain – Hiểu Đúng – Tránh Lừa Đảo nhé!
Thay vào đó: hãy luôn tự hỏi kết quả cuối cùng cần đạt được là gì, chứ không chỉ là sản phẩm bàn giao là gì. Sau đó, hãy tư duy ngược từ đích đến để tìm cách làm.
Chủ động vượt ra khỏi phạm vi vai trò (khi thích hợp)
Điều này khá nhạy cảm vì bạn cũng cần tôn trọng các giới hạn. Nhưng nếu bạn thấy thứ gì đó bị hỏng và nó có liên quan gián tiếp đến vai trò của bạn, hãy sửa nó.
Ví dụ, bạn là một marketer, và bạn nhận thấy quy trình giới thiệu người dùng mới (onboarding flow) rất khó hiểu. Đừng chỉ nói miệng. Hãy viết nhanh một tài liệu trong 10 phút về những gì đang hỏng và cách sửa nó. Gửi nó cho đội ngũ sản phẩm (product team).
Đây là cách bạn trở thành người mà ai cũng muốn có trong đội. Không phải vì bạn là người dễ mến nhất. Mà vì bạn giải quyết vấn đề trước cả khi được nhờ.
Đặt câu hỏi sâu sắc khi chưa rõ ràng
Làm việc từ xa trong mảng crypto có thể rất hỗn loạn. Múi giờ trải dài khắp toàn cầu. Ngữ cảnh thông tin thường bị “tam sao thất bản”. Đôi khi bạn sẽ không hiểu tại sao một quyết định lại được đưa ra.
Đừng cứ cắm đầu làm và đoán mò. Hãy hỏi. Nhưng hãy hỏi theo cách cho thấy bạn đã suy nghĩ về nó.
- Tệ: “Tại sao chúng ta làm cái này?”
- Tốt: “Tôi đang tự hỏi liệu chúng ta có nên cân nhắc lại cách tiếp cận X vì [lý do cụ thể]. Tư duy đằng sau quyết định này là gì vậy?”
Cách thứ hai thể hiện sự tôn trọng và tư duy phản biện. Mọi người sẽ đánh giá cao điều đó.
Sự thật trần trụi: Sức khỏe, Burnout và làm sao để không “chết chìm”
Được rồi, đây là phần ít ai nói đến, nên tôi sẽ thành thật đến mức khó nghe.
Các công việc Web3, đặc biệt là ở giai đoạn đầu (early-stage), sẽ đòi hỏi bạn làm nhiều hơn những gì bạn đăng ký. Tốc độ cực kỳ điên cuồng. Áp lực diễn ra liên tục. Bạn làm việc với những người ở 5 múi giờ khác nhau. Thị trường chạy 24/7, nên cảm giác công việc cũng vậy.
Và nếu bạn không chủ động bảo vệ sự tỉnh táo của mình, bạn sẽ kiệt sức.
Đây là những gì tôi đã học được một cách cay đắng:
Thiết lập ranh giới rõ ràng (Và thực sự bảo vệ chúng)
Xác định giờ làm việc của bạn và thực sự đăng xuất (log off) khi hết giờ. Tôi biết FOMO là có thật. Tôi biết bạn cảm thấy mình nên canh thị trường hoặc trực Discord lúc 2 giờ sáng. Đừng. Ít nhất là không phải đêm nào cũng thế.
Thiết lập kỳ vọng với team: “Tôi online từ Thứ Hai đến Thứ Sáu, 9h sáng đến 6h chiều (giờ UTC). Sau giờ đó, tôi sẽ offline trừ khi có tình huống khẩn cấp thực sự.”
Sau đó hãy thực hiện đúng như vậy. Hầu hết các team, nếu họ “lành mạnh”, sẽ tôn trọng điều này. Nếu họ không tôn trọng? Chà, nếu bạn không thể chịu nổi, nhất là khi bạn cần nghỉ ngơi, hãy nói thẳng với họ.
Đôi khi tôi cũng làm thêm giờ, đó là vì tôi cần làm thế để tăng năng suất; đó là lý do tôi nói “trừ khi cần thiết”.
Gộp nhóm công việc (Task Batching) và Chia khung thời gian (Time Blocking)
Đừng để bản thân trôi dạt giữa các đầu việc cả ngày. Bạn sẽ chẳng làm được gì ra hồn và sẽ cảm thấy kiệt quệ.
Tôi bắt đầu lên lịch cho tuần của mình theo các khối:
- Sáng: Làm việc sâu (viết lách, xây dựng sản phẩm, lên chiến lược).
- Giữa ngày: Họp hành và giao tiếp.
- Chiều: Thực thi và các công việc hành chính (admin).
- Tối: Nghỉ ngơi (trừ những dịp hiếm hoi có đợt launch sản phẩm hoặc sửa lỗi).
Cấu trúc đơn giản này giúp tôi giảm stress đến 60%. Vì tôi không phải liên tục chuyển đổi ngữ cảnh, tự hỏi mình nên làm gì tiếp theo. Tôi biết rõ mình cần làm gì.
Hãy tìm nhịp điệu riêng của bạn, nhưng nhất định phải có một nhịp điệu.
Nghỉ ngơi có chủ đích (Không phải nghỉ trong cảm giác tội lỗi)
Làm việc từ xa khiến việc nghỉ ngơi trở nên kỳ quặc. Bạn cảm thấy mình phải luôn luôn có mặt (available). Không, bạn không cần thế.
Hãy nghỉ trưa thực sự, nơi bạn không đọc Slack. Hãy có những ngày nghỉ đúng nghĩa. Nếu bạn cần một ngày nghỉ để chăm sóc sức khỏe tinh thần (mental health day), hãy xin nghỉ. Đừng cố gồng khi bạn đã “cháy máy”.
Sự bền bỉ là một phần của sự chuyên nghiệp. Một founder thà để bạn nghỉ ngày thứ Hai và quay lại sắc bén còn hơn nhìn bạn từ từ lụi tàn vì từ chối nghỉ ngơi.
Uống nước, Chăm sóc mắt và Sức khỏe thể chất cơ bản
Nói ra thì hơi xấu hổ, nhưng tôi đã từng bị cuốn vào công việc đến mức ngừng vận động. Kiểu như, ngồi lì một chỗ. Cả ngày.
Sau 3 tháng, tôi bị đau lưng, đau đầu và lúc nào cũng cáu gắt. Không phải do công việc. Đó là do cơ thể đang báo động rằng tôi đang đối xử với nó như một cái máy.
Uống nước đi. Nghiêm túc đấy. Không phải cà phê. Là nước lọc. Đứng dậy và đi lại mỗi giờ. Kéo giãn cơ thể. Nếu bạn nhìn màn hình cả ngày (và làm Web3 thì chắc chắn là thế rồi), hãy sắm kính chống ánh sáng xanh hoặc chỉnh lại màn hình.
Cơ thể chính là hệ điều hành để bộ não vận hành. Nếu bạn lờ nó đi, mọi thứ khác sẽ hỏng bét.
Biết khi nào nên tạm dừng thay vì cố ép ra kết quả
Và cuối cùng: đôi khi bạn thực sự không thể làm được. Bạn mệt mỏi. Đầu óc trống rỗng. Thị trường hỗn loạn. Có chuyện cá nhân xảy ra.
Vào những ngày đó, đừng cố ép. Hãy nói với team: “Hôm nay tôi không đạt phong độ tốt nhất. Tôi sẽ hữu dụng hơn nếu dành [hôm nay/ngày mai/vài giờ] để reset lại.”
Hầu hết các team lành mạnh sẽ tôn trọng điều này. Nếu team của bạn không như vậy, hãy xem lại lời cảnh báo “cờ đỏ” tôi đã nói ở trên.
Tóm lại, việc được tuyển dụng trong Web3 thực chất là gì
Nếu bạn bỏ qua tất cả những gì tôi viết ở trên (hơi thô nhưng không sao), hãy nhớ điều này:
Không có một cách “đúng” duy nhất nào để có được công việc Web3. CV có tác dụng. Twitter (X) có tác dụng. Kết nối cộng đồng có tác dụng. Email lạnh (Cold emails) có tác dụng. Các trang tuyển dụng cũng có tác dụng.
Bạn không bị chặn cửa đâu. Tôi chẳng có gì đặc biệt. Tôi không có nhiều năm kinh nghiệm. Tôi chỉ đơn giản là xuất hiện, làm việc và định vị bản thân đúng cách.
Sự hiện diện, sự đóng góp và cách định vị bản thân là quan trọng nhất. Hơn bất cứ thứ gì khác. Sự hiện diện công khai không phải là về cái tôi (ego). Nó là việc giúp những người phù hợp tìm thấy bạn dễ dàng hơn.
X là một công cụ. Không phải phép màu. Nó là nền tảng cho phép bạn xây dựng mối quan hệ và chứng minh sự hiểu biết trên quy mô lớn. Hãy dùng nó một cách có chủ đích hoặc đừng dùng. Làm hời hợt sẽ không có tác dụng đâu.
Được tuyển dụng là bước một. Giữ vững giá trị mới là công việc thực sự. Bất cứ ai cũng có thể giả vờ là chuyên gia trong một tháng. Tư duy hệ thống, sự cải tiến liên tục và khả năng giải quyết vấn đề thực tế mới là của hiếm. Làm được những điều đó, và bạn sẽ vững vàng.
Lời khuyên cốt lõi (Thật lòng đấy)
Hãy hiện diện. Xuất hiện trong các cộng đồng mà bạn muốn làm việc cùng. Nghiên cứu các dự án như thể bạn là một nhà đầu tư. Tương tác một cách sâu sắc. Xây dựng một cái gì đó, dù nhỏ thôi. Hãy chủ động liên hệ khi bạn có thứ gì đó thực tế để cung cấp.
Và khi bạn đã vào được rồi? Đừng chỉ làm việc cho xong. Hãy nghĩ cách làm cho công việc đó tốt hơn.
Chăm sóc bản thân. Tôn trọng các ranh giới. Đặt câu hỏi. Tạo ra những giá trị có tính tích lũy.
Chỉ vậy thôi. Đó là toàn bộ bí kíp.
Web3 vẫn còn đủ mới để các quy tắc trở nên linh hoạt. Bạn có thể bỏ qua các nấc thang sự nghiệp truyền thống.
Bạn có thể được tuyển dựa trên những gì bạn đã học và đã xây dựng, chứ không phải nơi bạn đã đi học.
Bạn có thể định vị bản thân theo bất cứ cách nào bạn muốn vì ngành này đang tìm kiếm những người có thể di chuyển nhanh và tư duy mạch lạc, chứ không phải những người vừa vặn trong một khuôn mẫu có sẵn.
Hãy tận dụng điều đó. Đó là một lợi thế thực sự (nếu bạn nghiêm túc với nó).
⚠️ LƯU Ý QUAN TRỌNG: Các bài viết về tài chính trên blog chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin và giáo dục, không phải là lời khuyên đầu tư tài chính. Hãy cẩn trọng và chịu trách nhiệm trước mọi quyết định đầu tư của bạn. Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm pháp lý
Để lại một bình luận